Dış Cephe İskele Metrajı ve Tonajı Nasıl Hesaplanır? Örnek 1.000 m² Mühendislik Formülü
Şantiye şefleri, keşif-metraj mühendisleri ve satın alma yöneticileri için bina cephe ölçülerinden sıfır hatayla iskele m² alanı, modül/kat sayısı, malzeme ve parça listesi ile lojistik tonaj çıkarma formüllerini 1.000 m² gerçek sayısal örnekle açıklıyoruz.
| SM Ürün Kodu | Bileşen Adı | Hesaplama Formülü (20 Modül × 10 Kat) | Adet | Birim Ağırlık | Toplam kg |
|---|---|---|---|---|---|
| SM-H101-075200 | Ana Pano (75×200 cm) | (20 + 1 Aks) × 10 Kat | 210 Adet | 17,0 kg | 3.570,0 kg |
| SM-H102-075110 | Üst Kat Yarım L Pano | 21 Dikey Aks × 1 Sıra | 21 Adet | 5,5 kg | 115,5 kg |
| SM-H158-048075 | Başlangıç Ayağı (75 cm) | 21 Dikey Aks × 1 Sıra | 21 Adet | 2,3 kg | 48,3 kg |
| SM-H111-034250 | Yatay Korkuluk (250 cm) | 20 Modül × (10×2 + 1) | 420 Adet | 3,8 kg | 1.596,0 kg |
| SM-H121-042324 | Çapraz Bağlantı (324 cm) | 5 Kule × 10 Kat | 50 Adet | 7,6 kg | 380,0 kg |
| SM-H139-030250 | Perfore Çelik Platform | 180 Normal Göz × 2 Adet | 360 Adet | 14,7 kg | 5.292,0 kg |
| SM-H461-060250 | Alüminyum Merdivenli Platform | 2 Merdiven Aksı × 10 Kat | 20 Adet | 22,5 kg | 450,0 kg |
| SM-H151-015250 | Çelik Topukluk (250 cm) | 20 Modül × 10 Kat | 200 Adet | 5,0 kg | 1.000,0 kg |
| SM-H601-038070 | Alt Ayar Mili (70 cm) | 21 Aks × 2 Ayak | 42 Adet | 3,4 kg | 142,8 kg |
| SM-A631/641/632 | Ankraj + Kelepçe + Yan Korkuluk | 1.000 m² / 16 m² = 63 Takım | 209 Parça | Karma | 260,1 kg |
1. Altın Kural: İskele Yüksekliği (Hp) ile Çalışma Yüksekliği (Hç) Farkı
Metraj çıkarırken yapılan en yaygın hata bina saçak kotu kadar pano katı saymaktır. İskele üzerinde ayakta çalışan bir ustanın omuz ve kol erişim yüksekliği platform kotunun +2,00 metre üzeridir. Dolayısıyla 20 metre bina saçak yüksekliğine ulaşmak için en üst yürüme platformunun 18,00 metre kotunda kurulması çoğu cephede yeterlidir; en üst platformun güvenliği ise 2 metrelik tam pano yerine 110 cm yüksekliğindeki SM-H102 Üst Kat Yarım L Panosu ile tamamlanır.
Ancak çatı parapeti imalatı, oluk montajı veya çatı kenar koruması görevi de gördürülecekse son platform saçak kotuna kadar çıkarılır. Sektörel ihale ve ticari metraj dilinde ise İskele Metraj Alanı (m²) = Kurulan Cephe Uzunluğu (m) × Çalışma Yüksekliği (m) formülüyle tanımlanır.
2. Adım Adım Yatay Modül (Göz) ve Dikey Aks Sayısının Bulunması
Ön yapımlı cephe iskeleleri standart olarak 2,50 m veya 3,00 m yatay aks modüllerinden ve 2,00 m kat yüksekliğinden oluşur. 50 metre uzunluğunda ve 20 metre çalışma yüksekliğinde tek bir cepheyi ele alalım:
- Yatay Modül (Göz) Sayısı:
50 m ÷ 2,50 m = 20 Modül. (Eğer cephe 49 m ise 19×2,50 m + 1×1,50 m ara modül kullanılarak köşe taşması engellenir.) - Dikey Pano Aks (Sütun) Sayısı: Yan yana dizilen 20 modülü kapatmak için başlangıç ve bitiş dahil daima Modül + 1 adet dikey aks gerekir:
20 + 1 = 21 Dikey Aks. Eğer birbirinden bağımsız 2 ayrı cepheye kurulacaksa her cephe kendi "+1" bitiş aksına ihtiyaç duyar! - Kat (Seviye) Sayısı:
20 m ÷ 2,00 m = 10 Kat. - Ana Pano Adedi:
21 Aks × 10 Kat = 210 AdetSM-H101-075200 pano. - Alt Ayar Mili Adedi: Her dikey H panonun yere basan 2 bacağı olduğu için zemin kotunda
21 Aks × 2 = 42 Adetalt ayar mili ve21 Adetbaşlangıç ayağı kullanılır.
3. Çelik Yürüme Platformu ve Merdiven Aksı Dağılımı
Toplam iskele göz sayısı 20 Modül × 10 Kat = 200 Göz’dür. İş güvenliği ve acil tahliye kuralları gereği her 25–30 metrede en az 1 dikey merdiven aksı ayrılır. 50 metrelik cephede 2 dikey aks (toplam 2 × 10 = 20 Göz) 60 cm genişliğindeki Alüminyum Kapaklı Merdivenli Platforma (SM-H461-060250) ayrılır.
Geriye kalan 200 - 20 = 180 Göz’ün her birine (75 cm pano serisi için) 2 adet 30×250 cm perfore çelik yürüme platformu yerleştirilir: 180 × 2 = 360 Adet çelik platform. Dikkat edilirse yukarıdaki tabloda 5.292 kg ile toplam iskele ağırlığının yaklaşık %41’ini tek başına çelik platformlar oluşturmaktadır! Eksik platformlu ucuz tekliflerin neden hafif geldiğinin sırrı tam olarak budur.
4. Köşe Dönüşleri, Fire Payı ve TIR / Konteyner Tonaj Planlaması
Bir binanın dört cephesini çepeçevre sardığınızda köşelerde iskele aksları birbiriyle kesişir. Köşe birleşimlerinde iki cepheyi rijit şekilde bağlamak için dövme döner/sabit kelepçeler (SM-A641/642), 75–105 cm konsollar veya ayarlı yataylar kullanılır.
Örnek 1.000 m² paketimizin toplam net ağırlığı 12.854,7 kg (~12,9 Ton) gelmektedir (300 cm modül veya Z merdiven/palet eklendiğinde 13,5–15,5 ton aralığında değişir). Standart bir 13,60 m TIR 24 ton taşıdığından:
- 250 – 500 m² Paketler (3,3 – 6,6 Ton): Kamyon veya parsiyel araçla ekonomik sevk edilir.
- 1.000 – 1.600 m² Paketler (13 – 24 Ton): Tek bir tam yük TIR veya 1 adet 40HC konteyneri ideal kapasitede doldurarak m² başına en düşük nakliye maliyetini yakalar.
Kendi cephe ölçüleriniz için kağıt-kalemle uğraşmadan İskele Metraj & Tonaj Hesaplama Motorumuzu kullanarak saniyeler içinde net malzeme ve tonaj tablonuzu oluşturabilirsiniz.
